ضوابط اطفاء حریق ساختمان ۱۴.۴
ضوابط اطفاء حریق ساختمان ویرایش ۱۴.۴ سازمان آتش نشانی تهران | راهنمای طراحی، اجرا و اخذ تاییدیه
اطفاء حریق در فضاها و اماکن مختلف با کاربریهای متفاوت، برای حفظ جان و مال افراد از اهمیت فراوانی برخوردار است. علاوه بر استانداردهای جهانی، هر کشور با توجه به شرایط اقلیمی و حساسیتهای خود، ضوابط ویژهای تدوین میکند. در ایران نیز ضوابط اطفاء حریق ساختمان ویرایش پاییز ۱۳۹۹ سازمان آتش نشانی تهران، ملاک عمل برای طراحی، اجرا و نظارت بر این سیستمهاست و مبنای اصلی اخذ تاییدیه آتش نشانی و اجرای سیستم اطفاء حریق در پروژههای ساختمانی محسوب میشود. برای مطالعه نکات اجرایی بیشتر، مقاله ۴۵ نکته کاربردی در اجرای سیستم اطفاء حریق را ببینید.
ضوابط اطفاء حریق ساختمان چیست؟ مجموعه الزامات فنی و اجرایی است که توسط سازمان آتش نشانی تهران (ویرایش ۱۴.۴) تدوین شده و هدف آن تعیین نوع، ظرفیت و نحوه اجرای سیستمهای اطفاء حریق (دستی و خودکار) بر اساس کاربری، ارتفاع و گروه خطر ساختمان است. این ضوابط در کنار مبحث ۲۲ مقررات ملی ساختمان، مبنای اصلی طراحی و اخذ تاییدیه آتش نشانی تهران توسط شرکت اخذ تاییدیه و مجریان متخصص محسوب میشود.
نکات کلیدی
- ضوابط اطفاء حریق ۱۴.۴ تهران، ملاک عمل طراحی و اجرا است
- ساختمانهای بلند (بیش از ۲۳ متر) نیازمند سیستم اسپرینکلر هستند
- حداقل فشار سیستم اسپرینکلر: ۰.۵ بار / حداکثر: ۱۲.۱ بار
- حداکثر مسافت پیمایش تا خاموش کننده دستی: ۲۳ متر
- تاییدیه آتش نشانی الزامی برای دریافت پایانکار است
- هزینه اخذ تاییدیه به متراژ، تعداد طبقات و گروه خطر بستگی دارد
- همکاری با شرکتهای مورد تایید، روند اخذ تاییدیه را تسریع میکند
با توجه به اهمیت فراوان اطفاء حریق در فضاها و اماکن مختلف با کاربریهای متفاوت، جهت حفظ جان و مال افراد، علاوه بر استانداردهای موجود در سطح کلان و جهانی، در هر منطقهای از جهان، کشورهای مختلف نیز استانداردهایی را با توجه به شرایط اقلیمی آن منطقه تدوین نمودهاند. هر چند کلیت آنها یکی است، ولی گاهاً مشاهده میشود که در ریز موارد با توجه به حساسیتهای مربوطه آن کشور، شرایط خاصی نیز در این امر در نظر گرفته میشود.
در ایران نیز به همین شکل رفتار شده و در استانها و مناطق مختلف، بعضاً در ریز برخی امور، شدت و حدّت خاصی در نظر گرفته میشود که برگرفته از شرایط حاکم بر آن مناطق است. به عنوان مثال میتوان به مواردی چون: چگونگی تراکم فضای شهری و شهرسازی، بافت قدیمی یا بهروز منطقه شهری، ساختار شهر از نظر وسعت و جمعیت، تعداد ایستگاههای خدماتی آتش نشانی در منطقه و شهر و پوششدهی آنها اشاره کرد.
در لینک زیر فایل PDF ضوابط اطفاء حریق ساختمان، ویرایش پاییز سال ۱۴.۴ سازمان آتش نشانی تهران، ملاک عمل برای طراحی، اجرا و نظارت بر اجرای این سیستم، ارائه شده است که مهندسین، ناظرین، سازندگان و مجریان میبایست به آن توجه ویژه داشته باشند. هر چند که این مجموعه در مطلبی دیگر با عنوان “۴۵ نکته کاربردی در اجرای سیستم اطفاء حریق” خلاصهای مختصر از نکات پرکاربرد این فایل را آورده است.
هشدار مهم: عدم اجرای صحیح سیستمهای اطفاء حریق مطابق ضوابط ملاک عمل، علاوه بر خطرات جانی و مالی، مانع از دریافت تاییدیه آتش نشانی برای پایانکار خواهد شد. همچنین پروندههای ناقص یا مغایر با نقشه مصوب، در بازدید اول رد میشوند و نیاز به رفع ایرادات تاییدیه آتش نشانی و بازدید مجدد دارند. بنابراین طراحی و اجرا باید توسط مهندسین متخصص و با نظارت دقیق انجام شود.
سیستمهای اطفاء حریق ساختمان بر اساس ضوابط
ضوابط ۱۴.۴ سازمان آتش نشانی تهران، سیستمهای اطفاء حریق را به دو دسته اصلی دستی و خودکار تقسیمبندی میکند که انتخاب و اجرای هر یک بر اساس گروه خطر ساختمان تعیین میشود.
خاموش کنندههای دستی
در هر طبقه از تصرف باید حداقل یک خاموش کننده دستی مناسب با نوع حریق احتمالی نصب شود. حداکثر مسافت پیمایش تا خاموش کننده ۲۳ متر و بیشترین مساحت قابل پوشش توسط هر واحد کلاس A، بسته به سطح خطر محیط متفاوت است.
سیستم لوله ایستاده (رایزر)
شامل لولههای عمودی و افقی از سطح زمین تا بالاترین نقطه ساختمان است. در دو نوع تر (Wet Riser) و خشک (Dry Riser) اجرا میشود و برای دسترسی آتش نشانان به آب در طبقات مختلف کاربرد دارد.
سیستم اسپرینکلر (شبکه بارنده)
سیستم اطفاء آبی خودکار که برای ساختمانهای بلند (بیش از ۲۳ متر) و کاربریهای خاص الزامی است. حداقل فشار مجاز ۰.۵ بار و حداکثر ۱۲.۱ بار است.
گروههای خطر ساختمان بر اساس ضوابط
S1، S2، S3| گروه | ویژگی | الزامات سیستم اطفاء |
|---|---|---|
| S1 | ساختمانهای با ارتفاع ۱۵ متر و کمتر | بر اساس تعداد طبقات و پارکینگ، دبی مشخص |
| S2 | ساختمانهای با ارتفاع حداکثر ۲۳ متر | سیستم لوله ایستاده و اسپرینکلر با دبی مشخص |
| S3 | ساختمانهای با ارتفاع ۳۰ متر و بیشتر | سیستم فول اسپرینکلر و محاسبات هیدرولیکی الزامی |
نکته مهم: برای کلیه ساختمانهای دارای پارکینگ در طبقات منفی (رمپ و جک)، اجرای سیستم اعلام حریق و اطفاء حریق (اسپرینکلر) و تهویه مناسب الزامی است. همچنین دریافت تاییدیه از آتش نشانی تهران برای این ساختمانها اجباری است.
مهمترین الزامات ضوابط اطفاء حریق ۱۴.۴
این الزامات برگرفته از ضوابط سازمان آتش نشانی تهران و مبحث ۲۲ مقررات ملی ساختمان است.
ساختمانهای بلندمرتبه: هر بنایی که ارتفاع آن بیش از ۲۳ متر باشد، عمارت بلند محسوب شده و اجرای شبکه بارنده خودکار (اسپرینکلر) در تمامی طبقات و واحدها الزامی است.
سیستم فول اسپرینکلر: ساختمانهای بیش از ۷ طبقه باید دارای سیستم فول اسپرینکلر باشند. همچنین ساختمانهای ۶ طبقه روی تجاری یا ۷ طبقه روی پیلوت نیز مشمول این الزام هستند.
محاسبات هیدرولیکی: برای گروه S3 (ساختمانهای ۳۰ متر به بالا) طراحی سیستمهای اطفاء حریق به روش محاسبات هیدرولیکی الزامی است. برای گروههای S1 و S2 نیز این روش توصیه میشود.
مخزن ذخیره آب آتش نشانی: حجم مخزن بر اساس گروه خطر (S1، S2، S3) و با در نظر گرفتن دبی اسپرینکلر و لوله ایستاده محاسبه میشود. برای ساختمانهای کمخطر و میانخطر، برابر با نیاز اسپرینکلر و برای ساختمانهای پرخطر، برابر با مجموع نیاز اسپرینکلر و لوله ایستاده است.
کابلکشی سیستم اعلام حریق: کابلهای سیستم اعلام حریق باید از نوع شیلددار و مقاوم در برابر حریق (Fire Resistant) باشند. استفاده از کابل معمولی در داکتها از دلایل اصلی رد شدن پرونده در تستهای نظارتی است.
قیمت اجرای سیستم اطفاء حریق و هزینه اخذ تاییدیه: قیمت اجرای اطفاء حریق و هزینه اخذ تاییدیه آتش نشانی به عوامل متعددی از جمله متراژ، تعداد طبقات، گروه خطر، نوع سیستم و پیچیدگی طراحی بستگی دارد. برای دریافت استعلام قیمت دقیق، با کارشناسان آرمیکام تماس بگیرید.
رفع ایرادات تاییدیه آتش نشانی: در صورت رد شدن پرونده، مهمترین اقدام، بررسی دقیق گزارش بازدید و رفع ایرادات آتش نشانی توسط یک تیم متخصص است. اصلاح کابلکشی، تجهیزات غیرمورد تایید و مغایرت نقشه، از رایجترین مواردی است که نیاز به اصلاح دارند.
توجه: ضوابط اطفاء حریق ۱۴.۴ در کنار مبحث ۲۲ مقررات ملی ساختمان و استانداردهای بینالمللی نظیر NFPA اعتبار دارد. برای طراحی دقیق، همواره از آخرین ویرایش این مراجع استفاده کنید.
مراحل اخذ تاییدیه آتش نشانی تهران
اخذ تاییدیه آتش نشانی تهران فرآیندی سهمرحلهای است که نیازمند دقت در طراحی، اجرا و مستندسازی است. همکاری با یک شرکت متخصص در اخذ تاییدیه، زمان و هزینه نهایی را بهطور چشمگیری کاهش میدهد.
۱. ارزیابی اولیه و انطباق
قبل از هر اقدامی باید مشخص شود ساختمان در کدام دسته از ضوابط (ملاک عمل سازمان آتش نشانی تهران) قرار میگیرد. تعداد طبقات، کاربری و متراژ زیربنا، تعیینکننده زونبندیها و سناریوی حریق و در نتیجه هزینه نهایی اخذ تاییدیه هستند.
۲. طراحی و اجرای مهندسی
نقشه سیستم اعلام (محل دتکتورها، شستیها و پنل مرکزی) و سیستم اطفاء (بوستر پمپها، رایزرها و جعبههای F) باید کاملاً همراستا با آخرین ویرایش ضوابط ملاک عمل باشد. استفاده از کابل شیلددار و مقاوم در برابر حریق الزامی است.
۳. تست عملکردی و بازدید
پیش از درخواست بازدید کارشناس، سیستم باید زیر فشار تست شود: استارت پمپها، بررسی افت فشار شبکه و عملکرد بدون خطای پنل اعلام حریق. از تمام مراحل تست، گزارش تصویری تهیه کنید تا در صورت رد شدن پرونده، رفع ایراد سریعتر انجام شود.
دلایل اصلی رد پرونده در بازدید اول: مغایرت اجرا با نقشه مصوب، استفاده از تجهیزات غیرمورد تایید، و عدم هماهنگی بین مدارک فنی و واقعیت اجرا. همکاری با تیم مهندسی آرمیکام و شرکتهای تخصصی اخذ تاییدیه آتش نشانی در تهران میتواند از بروز این مشکلات جلوگیری کند و در صورت نیاز، رفع ایرادات را در کوتاهترین زمان انجام دهد.
دریافت فایل ضوابط اطفاء حریق ساختمان ۱۴.۴
فایل PDF ضوابط سازمان آتش نشانی تهران، ویرایش پاییز ۱۴.۴ — ملاک عمل طراحی، اجرا و نظارت.
پاسخ به پرسشهای رایج درباره ضوابط اطفاء حریق
ضوابط اطفاء حریق ساختمان ۱۴.۴ برای چه ساختمانهایی الزامی است؟
این ضوابط برای کلیه ساختمانهایی که بر اساس مبحث ۲۲ مقررات ملی و ارزیابی سازمان آتش نشانی، ملزم به اجرای سیستم اطفاء حریق هستند، ملاک عمل است. ساختمانهای بلندمرتبه (بیش از ۲۳ متر)، ساختمانهای با کاربری تجاری و اداری، بیمارستانها، هتلها و مجتمعهای مسکونی بزرگ از جمله این موارد هستند.
هزینه اخذ تاییدیه آتش نشانی چقدر است و چه عواملی بر آن اثر میگذارد؟
هزینه اخذ تاییدیه آتش نشانی تهران به عوامل متعددی بستگی دارد: متراژ زیربنا، تعداد طبقات، گروه خطر ساختمان (S1/S2/S3)، نوع سیستم اطفاء (اسپرینکلر، لوله ایستاده، اعلام حریق)، تعداد زونها و پیچیدگی طراحی. به همین دلیل هیچ نرخ ثابتی وجود ندارد و برای برآورد دقیق قیمت اجرای سیستم اطفاء حریق و هزینه اخذ تاییدیه، توصیه میشود با کارشناسان فنی مجریان تاسیسات آتش نشانی در تهران تماس بگیرید تا پس از بازدید اولیه، استعلام قیمت دقیق دریافت کنید.
سیستم اطفاء حریق آبی (اسپرینکلر) برای چه ساختمانهایی الزامی است؟
بر اساس ضوابط، برای ساختمانهای با ارتفاع بیش از ۲۳ متر (عمارت بلند) و ساختمانهای با کاربریهای خاص مانند پارکینگهای طبقات منفی، اجرای سیستم اسپرینکلر الزامی است. همچنین ساختمانهای ۶ طبقه روی تجاری یا ۷ طبقه روی پیلوت نیز مشمول الزام سیستم فول اسپرینکلر میشوند.
تفاوت سیستم لوله ایستاده (رایزر) تر و خشک چیست؟
سیستم تر (Wet Riser) همیشه حاوی آب تحت فشار است و در هنگام آتشسوزی بلافاصله آب در دسترس است. سیستم خشک (Dry Riser) در حالت عادی خالی از آب است و در زمان حریق، آب از طریق پمپ آتش نشانی به داخل لولهها هدایت میشود. انتخاب بین این دو بر اساس ارتفاع ساختمان، شرایط اقلیمی و ضوابط سازمان آتش نشانی تعیین میشود.
مراحل اخذ تاییدیه آتش نشانی برای سیستم اطفاء حریق چیست؟
مراحل اصلی شامل: ۱) تشکیل پرونده و ارزیابی اولیه انطباق با ضوابط، ۲) طراحی و اجرای مهندسی سیستم اعلام و اطفاء حریق مطابق آخرین ویرایش ضوابط، ۳) تست عملکردی (راهاندازی پمپها، تست فشار شبکه و پنل اعلام حریق) و ۴) بازدید کارشناس سازمان و صدور تاییدیه نهایی است. در صورت رد شدن پرونده، مرحله رفع ایرادات آتش نشانی و بازدید مجدد نیز به فرآیند اضافه میشود.
چرا پرونده تاییدیه آتش نشانی رد میشود و چگونه رفع ایراد کنیم؟
دلایل اصلی رد شدن پرونده آتش نشانی عبارتند از: مغایرت اجرا با نقشه مصوب، استفاده از کابل غیر شیلددار یا غیر مقاوم در برابر حریق، عدم عملکرد صحیح پمپها، فشار نامناسب شبکه و مغایرت مدارک فنی با واقعیت اجرا. برای رفع ایرادات تاییدیه آتش نشانی، بهترین راهکار همکاری با یک شرکت متخصص در اخذ تاییدیه است که تجربه بالایی در رفع ایرادات و بازدید مجدد داشته باشد. معمولاً پس از اصلاحات، بازدید مجدد ظرف چند هفته انجام و تاییدیه صادر میشود.
چگونه بهترین شرکت اطفاء حریق در غرب تهران را انتخاب کنیم؟
برای انتخاب بهترین شرکت اطفاء حریق در غرب تهران یا سایر مناطق، این معیارها را بررسی کنید: داشتن رزومه پروژههای مشابه، تخصص در اخذ تاییدیه آتش نشانی تهران، ارائه تضمین کیفیت پس از اجرا، سرعت در رفع ایرادات و بازدید مجدد، همکاری با شرکتهای مورد تایید در مناطق مختلف تهران، و توانایی ارائه مشاوره فنی و استعلام قیمت پیش از شروع پروژه. شرکت آرمیکام با همکاری شرکتهای خوشنام در شرق، غرب و شمال تهران آماده ارائه مشاوره و استعلام قیمت است.
حداقل فشار مجاز برای سیستم اسپرینکلر چقدر است؟
بر اساس ضوابط ملاک عمل، حداقل فشار مجاز سیستم اسپرینکلر ۰.۵ بار و حداکثر فشار مجاز ۱۲.۱ بار است. رعایت این محدوده برای عملکرد صحیح و جلوگیری از آسیب به تجهیزات ضروری است.
آیا میتوان از یک شرکت برای طراحی و اجرای سیستم اطفاء حریق و اخذ تاییدیه آتش نشانی کمک گرفت؟
بله، همکاری با شرکتهای دارای صلاحیت و مورد تایید سازمان آتش نشانی که در زمینه طراحی، اجرا و اخذ تاییدیه تخصص دارند، روند کار را بسیار تسریع میکند. شرکت آرمیکام با همکاری شرکتهای خوشنام در شرق، غرب و شمال تهران، خدمات کامل مشاوره، طراحی، اجرا، اخذ تاییدیه و رفع ایرادات را ارائه میدهد.
آیا نصب خاموش کننده دستی در همه طبقات الزامی است؟
بله، بر اساس ضوابط، در هر طبقه از تصرف باید حداقل یک خاموش کننده دستی مناسب با نوع حریق احتمالی نصب شود. همچنین حداکثر مسافت پیمایش تا خاموش کننده ۲۳ متر و بیشترین مساحت قابل پوشش توسط هر واحد خاموش کننده کلاس A، بسته به سطح خطر محیط (کمخطر، میانخطر، پرخطر) متفاوت است.
مخزن ذخیره آب آتش نشانی چگونه محاسبه میشود؟
حجم مخزن ذخیره آب آتش نشانی بر اساس گروه خطر ساختمان (S1، S2، S3) و با در نظر گرفتن دبی مورد نیاز سیستم اسپرینکلر و لوله ایستاده، و مدت زمان ذخیرهسازی (بر اساس جدول ۷-۱۷ ضوابط ملاک عمل) محاسبه میشود. برای ساختمانهای کمخطر و میانخطر، حجم مخزن برابر با نیاز اسپرینکلر و برای ساختمانهای پرخطر، برابر با مجموع نیاز اسپرینکلر و لوله ایستاده است.
شرکت آرمیکام چه خدماتی در زمینه اطفاء حریق ارائه میدهد؟
شرکت تاسیساتی آذر رانش موتور (آرمیکام) علاوه بر اجرای تاسیسات مکانیکی ساختمان، خدمات مشاوره، طراحی، اجرای سیستمهای اطفاء و اعلام حریق، اخذ تاییدیه آتش نشانی تهران و رفع ایرادات تاییدیه را نیز ارائه میدهد و در همکاری با شرکتهای خوشنام در شرق، غرب و شمال تهران، این خدمات را به سراسر تهران بزرگ ارائه میکند.
برای مطالعه بیشتر در حوزه تاسیسات مکانیکی و آتش نشانی ساختمان، به بخش مقالات علمی و مهندسی آرمیکام مراجعه کنید یا از طریق صفحه تماس با ما با تیم فنی در ارتباط باشید.
اخذ تاییدیه و اجرای اطفاء حریق پروژه خود را به آرمیکام بسپارید
سازندگان و همکاران گرامی، شرکت تاسیساتی آذر رانش موتور، شرکت مجری تاسیسات آتش نشانی در تهران، علاوه بر اجرای تاسیسات مکانیکی ساختمان، با افتخار و با رزومهای درخشان در زمینه مشاوره، طراحی، اجرای سیستمهای اطفاء و اعلام حریق، اخذ تاییدیههای سازمان آتش نشانی تهران و رفع ایرادات تاییدیه (در همکاری با سه شرکت خوشنام در این زمینه در شرق تهران، غرب تهران و شمال تهران)، آماده خدمترسانی به تمام شما عزیزان در سراسر تهران بزرگ میباشد. برای دریافت استعلام قیمت اجرای سیستم اطفاء حریق و هزینه اخذ تاییدیه، همین حالا با ما تماس بگیرید.
