سیستم اطفاء حریق و ۴۵ نکته طلایی در طراحی، اجرا و نظارت
طراحی و اجرای سیستم اطفاء حریق و ۴۵ نکته کاربردی در نظارت بر اساس ضوابط سازمان آتشنشانی تهران و استاندارد NFPA 13
اجرای سیستم اطفاء حریق ساختمان، اجرای قلب تپنده ایمنی در برابر آتش‌سوزی است. رعایت ضوابط قانونی و استانداردهای سازمان آتشنشانی تهران نه تنها الزامی است، بلکه جان انسان‌ها را تضمین می‌کند. در این راهنما، ۴۵ نکته طلایی بر اساس آخرین دستورالعمل‌های سازمان آتشنشانی و استاندارد NFPA 13 گردآوری شده است. این محتوا توسط شرکت تاسیساتی آذر رانش موتور (آرمیکام)، به عنوان یک شرکت مجری آتش نشانی در تهران، تدوین شده است.
چرا رعایت این ۴۵ نکته ضروری است؟ سیستم اطفاء حریق، اولین خط دفاعی در برابر آتش‌سوزی است. عدم رعایت ضوابط سازمان آتشنشانی تهران می‌تواند منجر به رد شدن تاییدیه‌های نظارتی، بروز خسارات جانی و مالی جبران‌ناپذیر و افزایش خطر پذیری ساختمان شود. رعایت این نکات بر اساس ضوابط ملاک عمل سامانه‌های اطفاء حریق برای همه دست‌اندرکاران طراحی، اجرا و نظارت الزامی است. انتخاب یک مجری آتش نشانی معتبر و دارای مجوز، اولین قدم در این مسیر است.
نکات کلیدی
- حداکثر فاصله دو اسپرینکلر: ۴.۶ متر | حداقل: ۱.۸ متر
- حداقل فشار اسپرینکلر: ۰.۵ بار | حداکثر: ۱۲.۱ بار
- فاصله اسپرینکلر از سقف: ۲.۵ تا ۳۰ سانتیمتر
- فشار خروجی شیلنگ جعبه: ۲ تا ۷ بار
- حداقل ابعاد جعبه آتشنشانی: ۷۵×۶۵ سانتیمتر
- مخزن سوخت دیزل: ۵ لیتر به ازای هر کیلووات
- ارتفاع شیر سیامی: ۹۰ تا ۱۰۰ سانتیمتر از کف
در طراحی و اجرای سیستم اطفاء حریق و نصب متعلقات آن، رعایت نکات فنی و اجرایی بسیار حائز اهمیت است. ۴۵ نکته ارائه‌شده در این راهنما، برگرفته از ضوابط ملاک عمل سامانه‌های اطفاء حریق سازمان آتشنشانی تهران و استاندارد NFPA 13 است که برای طراحان، مجریان و ناظران تاسیسات تدوین شده است.
اگر به دنبال یک شرکت مجری آتش نشانی برای سپردن پروژه خود هستید، مطالعه این نکات به شما کمک می‌کند تا کیفیت کار پیمانکار را بهتر ارزیابی کنید. برای مطالعه بیشتر درباره سیستم‌های مرتبط، اجرای فاضلاب ساختمان و ۳۵ نکته کاربردی، راهنمای چاه جذبی فاضلاب و محاسبات سریع تاسیسات مکانیکی را ببینید.
هشدار مهم: رعایت این نکات بر اساس ضوابط سازمان آتشنشانی تهران الزامی است. عدم رعایت آن‌ها توسط مجری آتش نشانی در تهران می‌تواند منجر به رد شدن نقشه‌ها در مرحله بررسی و عدم اخذ تاییدیه نهایی شود.
تعاریف پایه و الزامات کپسول‌ها
ارتفاع ساختمان
✅ فاصله کف آخرین طبقه تا تراز معبر دسترسی مجاور.
مساحت ساختمان
✅ زیربنای کل شامل تمامی طبقات و قسمت‌ها.
الزامات کپسول در واحدهای مسکونی و اداری
✅ به ازای هر ۲ واحد، یک کپسول ۶ کیلویی با حداکثر فاصله ۲۳ متر.
الزامات کپسول در پارکینگها
✅ حداقل ۲ کپسول ۶ کیلویی با فاصله ۱۵ متری.
بهترین مکان نصب کپسول
✅ نزدیک درب ورودی واحد.
استانداردهای اسپرینکلر
پوشش کامل پارکینگ در سیستم فول اسپرینکلر
✅ در سیستم فول اسپرینکلر، کل فضای پارکینگ باید پوشش داده شود.
عایق‌بندی لوله‌ها در فضاهای سرد
✅ عایق‌بندی لوله‌ها در فضاهایی با امکان وجود دمای زیر ۴ درجه سانتی‌گراد الزامی است.
اندازه‌گیری فاصله اسپرینکلر تا دیوار
✅ فاصله اسپرینکلر تا دیوار بر اساس خط عمود ترسیم‌شده از اسپرینکلر تا دیوار سنجیده شود.
حداکثر و حداقل فاصله دو اسپرینکلر
✅ حداکثر فاصله: ۴.۶ متر
✅ حداقل فاصله: ۱.۸ متر
فاصله اسپرینکلر از دیوار
✅ حداقل فاصله از دیوار: ۱۰ سانتیمتر
✅ حداکثر فاصله از دیوار: ۲.۳ متر
فشار مجاز سیستم اسپرینکلر
✅ حداقل فشار: ۰.۵ بار
✅ حداکثر فشار (بالای زمین): ۱۲.۱ بار
✅ حداکثر فشار (زیرزمین): ۱۰.۴ بار
تجهیزات کنترلی
رویت‌پذیری تجهیزات ابتدای خط
✅ تجهیزات ابتدای خط باید قابل رویت یا با علائم مشخص شوند.
شیر قطع کن مجزا برای هر طبقه
✅ در سیستم‌های اشتراکی رایزر تر و خشک، شیر قطع کن مجزا برای هر طبقه در نظر گرفته شود.
سایز شیر تخلیه متناسب با سایز لوله
✅ سایز شیر تخلیه متناسب با سایز لوله (مطابق جدول استاندارد) انتخاب شود.
استفاده از شیر فشارشکن
✅ استفاده از شیر فشارشکن در فشارهای بالاتر از حد مجاز الزامی است.
محاسبات فاصله و پوشش
حداکثر فاصله اسپرینکلر از کنج دو دیوار
✅ حداکثر فاصله ۳.۴۵ متر (با شرط ۲.۳ متر عمود از دیوار).
شعاع پاشش هر اسپرینکلر
✅ شعاع پاشش ۲.۳ متر.
فاصله در فضاهای کمتر از ۷۵ مترمربع
✅ در فضاهای کمتر از ۷۵ مترمربع، فاصله از یک دیوار: ۲.۷۵ متر.
ممنوعیت اجرا در اتاق آسانسور
✅ اجرای اسپرینکلر در اتاق آسانسور و لابی مرتبط ممنوع است.
ممنوعیت استفاده از آب در اتاق برق و ژنراتور
✅ استفاده از آب در اتاق برق و ژنراتور ممنوع است.
فاصله اسپرینکلر از سقف
✅ حداقل فاصله: ۲.۵ سانتیمتر
✅ حداکثر فاصله: ۳۰ سانتیمتر
اسپرینکلرهای دیواری
✅ فاصله از سقف: ۱۰ تا ۱۵ سانتیمتر
✅ حداقل فاصله از دیوار: ۱۰ سانتیمتر
الزام محاسبات هیدرولیکی
✅ محاسبات هیدرولیکی برای ساختمان‌های گروه S3 الزامی است.
حداقل سایز لوله
✅ حداقل سایز لوله: ۱ اینچ.
جداول سایز لوله و اسپرینکلر
جدول سایز لوله و تعداد اسپرینکلر مجاز
| سایز لوله فولادی | محیط کمخطر (حداکثر تعداد اسپرینکلر) | محیط خطر متوسط (حداکثر تعداد اسپرینکلر) |
|---|---|---|
| ۱ اینچ | ۲ عدد | ۲ عدد |
| ۱ ۱/۴ اینچ | ۳ عدد | ۳ عدد |
| ۱ ۱/۲ اینچ | ۵ عدد | ۵ عدد |
| ۲ اینچ | ۱۰ عدد | ۱۰ عدد |
| ۲ ۱/۲ اینچ | ۳۰ عدد | ۲۰ عدد |
| ۳ اینچ | ۶۰ عدد | ۴۰ عدد |
| ۴ اینچ | ۱۰۰ عدد | ۱۰۰ عدد |
| ۵ اینچ | — | ۱۶۰ عدد |
| ۶ اینچ | — | ۲۷۵ عدد |
محیط کمخطر
✅ مسکونی، اداری، بیمارستان، کتابخانه.
محیط خطر متوسط
✅ پارکینگ، رستوران، نمایشگاه خودرو.
الزامات جعبه آتشنشانی
جعبه آتشنشانی در اماکن مسکونی و اداری
✅ شیلنگ ۳/۴ اینچ + شیر قطع کن ۳/۴ و ۱.۵ اینچ.
جعبه آتشنشانی در پارکینگ
✅ ۲ شیر قطع کن ۱.۵ اینچ + شیلنگ نواری ۱.۵ اینچ.
✅ در اصلاحیه اخیر، شیلنگ و شیر ۳/۴ اینچ نصب می‌گردد.
حداکثر طول شلنگ
✅ ۲۰ تا ۳۰ متر.
فشار خروجی شیلنگ
✅ حداکثر ۷ بار
✅ حداقل ۲ بار
حداقل فشار در دورترین جعبه
✅ ۴ بار.
ملاحظات فنی در اجرا
ارتفاع مرکز قرقره از کف
✅ ۱۴۰ تا ۱۶۰ سانتیمتر.
حداقل ابعاد جعبه آتشنشانی
✅ ۷۵×۶۵ سانتیمتر.
حداقل آبدهی سیستم خشک/تر
✅ ۱۰۰ گالن در دقیقه.
حداقل خروجی نازل سه‌مرحله‌ای
✅ ۸ گالن در دقیقه.
پمپ‌ها و مخازن
ترکیب بوستر پمپ
✅ دارای ۲ پمپ اصلی + ۱ پمپ رزرو باشد.
✅ در برخی موارد ۱ پمپ اصلی + ۱ پمپ جوکی کافی است.
مخزن سوخت دیزل
✅ ۵ لیتر به ازای هر کیلووات.
انشعاب کلکتور
✅ حداقل ۱ اینچ + شیر قطع کن و یک‌طرفه به خط دهش پمپ‌ها متصل شود.
تابلو برق
✅ دارای درجه حفاظت IP54 باشد.
اتصالات و الزامات نهایی
اتصال به سیستم اعلام حریق
✅ اتصال به سیستم اعلام حریق از طریق فلوسوییچ دارای تاییدیه سازمان آتشنشانی باشد.
محاسبه مخزن ذخیره آب
✅ محاسبه مخزن ذخیره آب با در نظر گرفتن شیر یک‌طرفه.
استفاده از ۲ شیر یک‌طرفه
✅ استفاده از ۲ شیر یک‌طرفه در لوله ایستاده انتظار.
ارتفاع شیر سیامی
✅ ۹۰ تا ۱۰۰ سانتیمتر از کف تمام‌شده گذر اصلی.
انشعاب شیر سیامی
✅ سایز ۲.۵ اینچ و تعدادی متناسب با سایز لوله اصلی دارد.
نکته نهایی: رعایت این ۴۵ نکته تضمین‌کننده اجرای یک سیستم اطفاء حریق ایمن، کارآمد و مورد تایید سازمان آتشنشانی است. برای مشاوره تخصصی و انتخاب مجری آتش نشانی در تهران، با کارشناسان آرمیکام تماس بگیرید.
پرسش‌های رایج درباره سیستم اطفاء حریق
چگونه یک شرکت مجری آتش نشانی در تهران را انتخاب کنیم؟
انتخاب شرکت مجری آتش نشانی در تهران باید بر اساس داشتن تاییدیه از سازمان آتش نشانی، سابقه اجرای پروژههای مشابه، دانش فنی کافی نسبت به استاندارد NFPA 13 و ضوابط مبحث ۲۹، و توانایی اخذ تاییدیه نهایی انجام شود. شرکت تاسیساتی آرمیکام با داشتن این ویژگیها آماده خدماترسانی است.
حداکثر فاصله بین دو اسپرینکلر چقدر است؟
حداکثر فاصله بین دو اسپرینکلر ۴.۶ متر و حداقل فاصله ۱.۸ متر است. همچنین فاصله اسپرینکلر از دیوار نباید از ۲.۳ متر بیشتر شود.
حداقل و حداکثر فشار مجاز سیستم اسپرینکلر چقدر است؟
حداقل فشار مجاز سیستم اسپرینکلر ۰.۵ بار و حداکثر فشار مجاز ۱۲.۱ بار (بالای زمین) و ۱۰.۴ بار (زیرزمین) است.
فاصله اسپرینکلر از سقف چقدر باید باشد؟
فاصله اسپرینکلر از سقف باید حداقل ۲.۵ سانتیمتر و حداکثر ۳۰ سانتیمتر باشد. اسپرینکلرهای دیواری ۱۰ تا ۱۵ سانتیمتر از سقف و حداقل ۱۰ سانتیمتر از دیوار نصب میشوند.
حداقل سایز لوله برای سیستم اسپرینکلر چقدر است؟
حداقل سایز لوله ۱ اینچ است. طبق جدول، لوله ۱ اینچ برای حداکثر ۲ اسپرینکلر، لوله ۱.۵ اینچ برای حداکثر ۵ اسپرینکلر و لوله ۲ اینچ برای حداکثر ۱۰ اسپرینکلر در محیط کمخطر مجاز است.
در پارکینگها چند کپسول آتشنشانی لازم است؟
در پارکینگها حداقل ۲ کپسول ۶ کیلویی با فاصله ۱۵ متری از یکدیگر مورد نیاز است.
فشار خروجی شیلنگ جعبه آتشنشانی چقدر باید باشد؟
فشار خروجی شیلنگ باید حداکثر ۷ بار و حداقل ۲ بار باشد. همچنین حداقل فشار در دورترین جعبه آتشنشانی ۴ بار است.
آیا نصب اسپرینکلر در اتاق آسانسور و لابی مجاز است؟
خیر، اجرای اسپرینکلر در اتاق آسانسور و لابی مرتبط با آن ممنوع است. همچنین استفاده از آب در اتاق برق و ژنراتور مجاز نیست.
پمپ آتشنشانی باید چند پمپ داشته باشد؟
بوستر پمپ آتشنشانی باید دارای ۲ پمپ اصلی + ۱ پمپ رزرو باشد. در برخی موارد ۱ پمپ اصلی + ۱ پمپ جوکی کافی است.
حداقل ابعاد جعبه آتشنشانی چقدر است؟
حداقل ابعاد جعبه آتشنشانی ۷۵×۶۵ سانتیمتر است و ارتفاع مرکز قرقره از کف باید بین ۱۴۰ تا ۱۶۰ سانتیمتر باشد.
طراحی و اجرای سیستم اطفاء حریق پروژه خود را به شرکت مجری آتش نشانی در تهران بسپارید
شرکت تاسیساتی آذر رانش موتور (آرمیکام) به عنوان یک شرکت مجری آتش نشانی در تهران، با رعایت کامل ضوابط سازمان آتشنشانی تهران و استاندارد NFPA، آماده ارائه خدمات طراحی و اجرای سیستم اطفاء حریق ساختمان است. این شرکت با کادری فنی و مجرب، آماده پشتیبانی در تمام مراحل از اخذ مجوزهای اجرا تا اخذ تاییدیه نهایی است. برای مشاهده نمونه پروژههای اجرا شده، به صفحه پروژههای آرمیکام مراجعه کنید.
با سلام در صورتیکه قصد نصب اسپرینکلر در فضای یک سوله فلزی باشد که هم هوای زیر سقف علیرغم تعبیه عایق پشم و شیشه گرمتر است و هم بنا به ضوابط که باید اسپرینکلر ها در فاصله کمی از زیر سقف که فاصله نسبتاً زیادی از سطح زمین دارد (حدود ۷ تا ۸ متر) نصب شود درستی عملکرد آن چگونه است و تجارب عملی در اینگونه موارد چه می باشد
با درود خدمت شما بزرگوار
با توجه به نوع کاربری فضاهای تحت پوشش سیستم اطفاء حریق خودکار (اسپرینکلر) و میزان دمای موجود در این فضا و شرایط حاکم بر آن فضا از انواع اسپرینکلر می توان استفاده کرد
برای آشایی بیشتر
شما میتوانید از لینک زیر ضوابط مربوطه را دانلود و از صفحه ۲۳ آن در قسمت نکات کلی طراحی، جواب لازم و مربوط به سوال خود را دریافت کنید
ضوابط اطفاء حریق ساختمان ۱۳۹۹
موفق باشید.